The Graduate (1967)

Blogumuzda ele aldığımız onuncu filmde, üçüncü kez Dustin Hoffman'la karşılaşıyoruz. Aslında manyak fanı falan değildim kendisinin, lakin bebelik zamanı filmlerini izledikçe daha çok sevmeye başladım. The Graduate ise tee 67'den kalma, kendisinin ilk filmi. Bu ilk filminde esasında 30 yaşında, eşşek kadar bir adam olan Hoffman; 20 yaşında, üniversiteyi yeni bitirmiş saf bir sabi sübyanı canlandırıyor. Kendisi 1.66'lık bir pigme olduğu için çok fazla takılmıyoruz, devam ediyoruz.

Efendim dediğimiz gibi, Dustin, filmdeki adıyla Ben, yaban ellerde üniversiteyi bitirmiş, baba evine Los Angeles'e dönmüş. Görgüsüz ailesi de kendisinin şerefine parti gibi bir şey düzenliyor. Bütün eş dostu da çağırmışlar haliyle görgüsüz oldukları için. Pastalar, börekler, kısırlar. Adeta bir gün havası. 

Ben de biraz yabani bir çocuk. İnsan içine çıkmayı pek sevmiyor. Çevresini kuşatıp "Yeğenim lojistik işine gir, lojistikte çok para olucak ilerde.", "Aslan oğlum benim nasıl da mezun oldu." diye daraltan hısım akrabadan kaçıp odasına kapanıyor hayvan gibi. Ancak Ben'i orada da rahat bırakmayan biri oluyor: Anasının gün arkadaşlarından Mrs. Robinson. "Ben'cim tebrikler yavrum, iftihar ediyoruz seninle." diye muhabbete giren Robi, konuşmanın sonunda "Yavrım çok içtim, beyim de gelemedi, beni eve bırakabilicen mi?" tadında bir teklifle geliyor bizim kızancığa. Başta "Aman teyze yapma etme." diyen yabani Ben, sonunda ısrara dayanamayıp ikna oluyor tabii.

Ne yazık ki Mrs. Robinson eve getirmesiyle yetinmiyor Ben oğlanın, utanmadan kendisine "Yavrım eve kadar bırakabilicen mi, her tarafım tutuldu." şeklinde teklifler sunuyor. "Ulan sübyancı mıdır nedir bu karı." diye endişeye kapılan Ben oğlan da ayıp olmasın diye bir şey diyemiyor tabii. Sonunda beklenen oluyor; Mrs. Robinson evde Ben'in karşısına anadan üryan çıkıp niyetini belli ediyor. "Aman teyze naptın." diye terleyen Ben kaçıp gidiyor oralardan, utangaç çocuk ne yapsın.

Utangaç mutangaç ama, kendisi de senelerdir yaban ellerde yanıp kavruluyor tabii. Eline karı eli değmemiş. Sonunda dayanamıyor, Robinson'u arayıp "Teyze napıyon, buluşak mı bir ara ehin ehin?" diye ahlaksızca coşuyor. Bu andan itibaren ikili arasında otelde buluşup cima etmeye dayalı pis bir ilişki başlıyor. Aylar boyu gündüzleri evde sığır gibi yatıp akşam Robinson'la işi pişiren Ben'in ana babası endişeleniyor tabii sonunda, "Okulu bitirdi zaar gibi geziyor şimdi deyyus." diye düşüncelere kapılıyorlar. Hiçbir boktan haberleri de olmadığı için "Mrs. Robinson'un kızı var ya Elaine, onunla başgöz mü etsek bu dürzüyü." diye planlar kuruyorlar. Olaylar gelişiyor...

Film güzel. Günümüzün sikko romantik komedilerine ilham vermiş olması pek yüksek ihtimal olmakla birlikte, onlar gibi yavan da değil. Zaten yukarıda okuduğunuz üzere salt komedi de değil. Hâtta komedi filmi değil lan bu, ne diyorum ben? Müziklerin de bombastik olduğu bu filmi, yalnızca sübyan Dustin'in şahane oyunculuğu ile arz-ı endam etmesine tanık olmak için bile izleyin diyorum. Haydi görüşürüz.

Puan: 7.5

Glengarry Glen Ross (1992)

Efendim bu akşam da oturdum, annem ve teyzem ile birlikte, 92 yapımı adı sanı pek duyulmamış bir film izledim. Aslına bakılırsa, oyuncu kadrosu oldukça şahane. Al Pacino'dan tutun Jack Lemmon'a, Ed Harris'ten Kevin Spacey'ye, Alec Baldwin'e kadar nerede bombastik oyuncu var hepsi bu filmde. "Öyle herkesin oynadığı filmler de boktan oluyo yaa." diye bir inancım vardı ama bu filmle beraber bunu da aştık çok şükür. Gerçi teyzem tabii ki uyudu filmde ama, konumuz bu değil.

Film tiyatrodan uyarlama olduğu için yukarıda ismini saydığım babaların bol bol yardırmalarını, tiradlarını izlemek mümkün. Bu güzel. Filmin öyküsüne gelince, film bir avuç yavşak emlakçının yavşaklıklarını anlatıyor. Hepsi, para için hiç düşünmeden anasını babasını satacak şerefsizler. Bunların çalıştığı büroda (Evet büroda çalışıyorlar, bizdeki gibi 'Çetin Emlak' falan diye bir durum yok yani.) son zamanlarda işler iyi gitmeyince, büronun bağlı olduğu şirketten Blake diye görgüsüz bir lavuğu yolluyorlar emlakçı arkadaşlara ayarı versin diye. Alec Baldwin oluyor o da.

Blake başlıyor bizim emlakçıların ağzına sıçmaya. "Beyler kırk yıllık büronun adını kirlettiniz. Jack Lemmon'mış Ed Harris'miş yok efendim Al Pacino'ymuş dinlemem, sıçarım hepinizin şarap çanağına. Bundan böyle yatarak para kazanmak yok. Bir hafta içinde en çok satış yapana araba veriyorum, diğerlerine de kafasını veriyorum. Satanlara ayrıca yeni kalantor müşterilerin de satışlarını vereceğim. Satamayan da kovulur, hadi sktirin gidi şimdi." diye ayarı veren Alec Baldwin, rolünü tamamlayıp filmden de ayrılıyor. Daha ne yapsın zaten, kırk yıllık aktörleri sildi orada bir kalemde.

Dediğimiz gibi bu puştlar da paradan başka bir şey düşünmüyor. Bir tanesi de toplantının ardından çıkıp efendi gibi gideyim malımı satayım da işimi kaybetmeyeyim diye düşünmezken, hepsi "Ulan ne yapsak da bi piçlik yapsak diğerlerinin önüne geçsek." diye planlar kurmakta. Bir tek Ricky Roma (Alpa Çino) var bunların arasında, o da bürodaki tek "iyi" satıcı konumundaki şahıs, böyle şeylere ihtiyacı yok. Diğer heriflerin hepsi de "Kendi yerimizi açalım hafız, 'Ed Harris Emlak' falan.", "Bence gidelim kalantor müşterilerin isimlerini çalalım ofisten." gibi planlarını kuruyor. Olaylar gelişiyor.

Filmin tamamı birtakım takım elbiseli adamlar arasında ofis mofis gibi yerlerde geçtiği için kimilerine sıkıcı gelebilir. Ama oyunculuklar harika, isimler süper. Tavsiye ediyor muyum o yüzden? Evet ediyorum, hoşçakalın.

Puan: 7.5

The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007)

Efendim bugün sizlere hayatımın filmlerinden birinden kısaca bahsedeyim. Şu 19 yıllık kısa ömrümde izlediğim kısıtlı sayıda film arasında "Mükemmel." dediğim, "Harika lan." dediğim, defalarca seyrettiğim çok nadir filmlerden birinden... Lakin baştan söyleyeyim, film yaklaşık üç saat. Ayrıca kağnı gibi ilerliyor. Buna rağmen gözünüzü kırpmadan izleyebilirsiniz, öyle diyeyim.  En azından ben öyle izledim. Adından da anlayabileceğiniz üzere, film Jesse James'in tırsak Robert Ford tarafından suikastini anlatıyor. "Eee üç saat o herif ötekini öldürücek diye mi beklicez lan." demeyin dostlar, durun yapmayın. Kimdir bu Jesse James? Robert Ford? Onlardan bahsedelim.

Jesse James, önceden duymuş olabileceğiniz üzere, haydutun biri. Çizgi romanları falan bile var, ünlü bir sima. James kardeşlerin en küçüğü. Biraz sorunlu bir insan. Bir parmağı yok. "Vahşi Batı" falan da yalan olmaya başladığından, devri kapanıyor Jesse'nin yavaş yavaş. Depresyon belirtileri baş gösteriyor falan. Kendisini Brad Pitt'in canlandırdığını söyleyeyim de, hanım okuyucularımızın da ilgisini çekelim.

Filmin esas adamı ise, Jesse James'ten ziyade, Robert Ford. Kendisini her ne kadar Ben Affleck'in soyundan gelen Casey Affleck canlandırsa da, manyak bir performans sergilediğini belirtmeden geçemeyeceğim. Kendisi bebelik zamanlarından beri James kardeşler çizgi romanlarını okuyan, "Ben de Jesse gibi haydut olucam, binicem ata, vurucam kırbacı vurucam kırbacı." hevesiyle yanıp tutuşan bir delikanlı. James kardeşlerin son tren soygunlarına da "Abi bokunuzu yiyim abi ben de geleyim abi." diye yalvar yakar kabul ediliyor adam eksik diye. Böylece kendisinin de James kardeşlerle, esas olarak da Jesse ile tabii, münasebeti başlıyor. Olaylar gelişiyor. (James kardeşler dediğim de iki kişi kalmış zaten, gerisi ya gebermiş ya hapiste. Kalanların biri Frank, diğeri de bizim Jesse.)

Daha da fazla anlatmıyorum. Oturun izleyin. Görüntüleriyle... Müzikleriyle... Oyunculuklarıyla... Sazıyla... Sözüyle... Çok güzel. Çok. IMDB'de 7.7 almış, o oy verenlerin de kafalarına sıçayım diyor, aranızdan ayrılıyorum.

(Tamam bir anlık gaza gelip 10 verdim. Diğer filmlere ayıp olmaması için 9 yapıyorum onu.)

Puan: 9

Oldboy (2003)

Bu mu lan efsane film? HA? Bu mu? Gecenin bir buçuğunda bir hevesle bana Divxplanet'te altyazı arattıran film bu muymuş yani? Arkadaş tamam, bende de suç var. Beklentimi inanılmaz yükselttim. Ama bana da hak verin dostlar, Oldboy fanları dört bir yandan kuşattı çevremi. "Abi bu filmi izlemeden film izliyorum deme." diyeni mi ararsın, "Tarantino'yu beşe katlayan bir şaheser." diye atıp tutanı mı ararsın. Al izledik işte. 

Şimdi şöyle ki; Koreli bir deyyus var, adı Dae-Su. İçkili sıçkılı bir akşamın ardından Dae-Su karıya kıza sarkıyor. Aynasızlar da alıp bunu nezarete tıkıverecekken, kankası Joo-Hwan "Memur bey kusura kalmayın hehe." diye polislere üç-beş bir şeyler verip bunu götürüyor. "Bırakın beni, sarhoş değilim." diye bir Levent Kırca tadı yakalayan Dae-Su'yu iki arada bir derede adamın biri kaçırıvermesin mi o esnada?

Dae-Su uyandığında, izbe bir odada buluyor kendini. "Noluyo lan ne işim var burada." diye isyan etse de zaman zaman, bir allahın kulu da gelip "Birader şöyle şöyle oldu, o yüzden hapsediyoruz seni." diye bir açıklama yapmıyor. Dae-Su da vaktini odada oturup TV izleyerek geçiriyor garip. Ne yapsın. Sıkıntıdan "Ulan biraz vücut çalışmak lazım" diye düşünüp duvarları yumrukluyor. Televizyondan karısının öldürüldüğünü, kızının piç gibi bir ailenin yanına verildiğini, kendisinin de bir numaralı şüpheli olduğunu falan izliyor. İyice beynini yiyecek gibi oluyor tabii zavallı, tripten tribe koşuyor. Düşünüyor, "Ulan kimin tavuğuna kışt dedik. Kimin anasına bacısına küfrettik. Etliye sütlüye karışmayan adamım, ne skime 15 yıldır hapisteyim lan ben?!"... Derken 15 yıl geçiyor. (Oha)

15 yılın ardından hayvan gibi sokağa salınan Dae-Su'nun aklında da tek bir düşünce var tabii: Beni hapseden adamı skerteceğim. Lakin 15 yılın ardından sokakta ne bok yiyecek bu adam? Zaten herkes karısını öldürdü sanıyor falan? Telaşa mahal yok dostlarım, onu 15 yıl hapseden adam çıkınca da ne yapacağını hesaplamış tabii. Kendisine paralar, telefonlar yollanıyor. "15 yıldır dayıyorlar ekmeği, beynim de ekmek gibi oldu. Dur şöyle bir ziyafet çekeyim." diye düşünen Dae-Su, dalıyor esnaf lokantasına. "Yok mu şöyle kelle paça bişeyler?" derken muhabbeti kurduğu garson kızla da aralarında bir etkileşim olmasın mı efendim?

Gerisini anlatmıyorum. Oturun izleyin. Sonra da niye bu kadar tapıyorsunuz bu filme, bir mail atın bir şey yapın açıklayın gözünüzü seveyim. "Hafız sonunda dumurdan dumura koştuk, çok etkilendik." midir yani, bu mudur? Neyse bir şey demiyorum artık. Ben beğenmedim. Haydi iyi seyirler.

Puan: 5

Straw Dogs (1971)

Tıpkı dün olduğu gibi, bugün de bilgisayarda bir Dustin Hoffman filmi bekliyordu beni. Lakin dünkü "Çocuğun velayeti, aile draması, mıy mıy mıy." tadındaki Kramer vs. Kramer'in ardından, 71 yapımı Straw Dogs biraz ağır geldi bana. Arkadaş bu nasıl filmmiş ya? Başım ağrıdı resmen gerilimden. Annem film öncesi "Ay çok fena çok şiddet var." falan diye uyarmıştı beni ama, heyhat... 

Dustin Hoffman filmde godoş bir Amerikalı matematikçiyi canlandırıyor. Adı David. David ve İngiliz karısı Amy, "Bi kafaları dinleyek ya." niyetiyle bunaltıcı şehirden kaçıp, Amy'nin küçükken yaşadığı İngiliz köyüne gitmeye karar veriyorlar. Köy tam bir dallama yuvası. Bütün gün içip sıçan, hayvan evladı gibi taşkınlık yapıp huzur kaçıran tonla öküz, bu küçük İngiliz köyünü mesken edinmiş. Tabii hâl böyle olunca, bacıları bildikleri Amy'nin ecnebi bir lavuğu getirmesi de mahallenin zırtlanlarının ilgisini çekiyor. "Kim la bu deyyus.", "Top mu la bu." diye sürekli David'in arkasından atıp tutmaya, huzur kaçırmaya başlıyorlar. Bu mahalle itlerinin başına da Charley diye birini koymuşlar. Zırtlanlık yapmadıkları zamanlarda inşaatta amelelik yapan gençlere ustabaşılık ediyor Charley. 

David ve Amy de, Amy'nin nenelerinden kalma eve yerleşiyor bu esnada. Lakin senelerdir insan görmeyen evde çatı akıyor, rutubet baş gösteriyor tabii. Bizim zavallı çift de "İşe yarasınlar da üç-beş bişey kazansın garipler, sevaptır." diye düşünüp Charley ve itlerini çatıyı onarmak üzere evlerine davet ediyor. Ama o da ne? Bu Charley iti Amy'nin eski yavuklusu olmasın mı? Amy başta olabilecek şeylerden korkarak "David yapma etme, kendin onarırsın çatıyı." diye diretse de, biraz godoş yaradılışlı olan David'in "Yaa ne diyon git işim gücüm var, amele miyim lan ben." çıkışıyla susup kalıyor.

Bizim zırtlanlar işe başlıyor; lakin, tahmin edileceği üzere devamlı bir taşkınlık hali. Sürekli bir sataşmalar bir şeyler. Yok efendim "Abla bi su vericen mi?" diye rahatsız etmeler, yok efendim "Abi de çok meşgul bu aralar ehi ehi." diye imalar. Kısaca bir itlik yapacakları açık bu heriflerin. Nitekim Charley de hayvansı duygularını dizginleyememekte ve "Ilan zamanında ne yediydim bu Amy'yi, bi punduna getireyim şu godoş görmeden de..." diye korkunç düşüncelere dalmakta, planlar yapmakta...

Efendim "Gerilim filmi" dediğimiz şey, nah bu film işte. Özellikle son 30-40 dakikalık bölümü "Hassktir." diye diye gözünüzü kırpmadan izleyeceğiniz, şiddetin tavan yaptığı bir film. Öyle ananızla babanızla oturup izlemeyin. Her tür götlük var. İyi seyirler diliyorum.

Puan: 7

Kramer vs. Kramer (1979)

Efendim 79 tarihli bol Oscar'lı bu filmi izlemeden önce biraz önyargılıydım diyebilirim. Zira annemin daha önce film hakkında verdiği "Amaan çocuk filmi gibi, boktan sevmezsin sen." şeklindeki beyanlar kafamda soru işaretleri oluşturdu. Ancak "Ulan kısa bişey izleyeyim." niyetiyle açtığım bilgisayarda 100 dakikalık bu filmden daha iyi bir seçenek bulamadım.

Ted Kramer, ki kendisi Dustin Hoffman oluyor, sanat direktörü olarak fotoşop motoşop işleriyle uğraşan bir arkadaş. Fotomaç dergisinde Ronaldinho'ya fener forması giydirerek başlayan kariyeri, sağlam çalışmaları sayesinde ilerleme halinde. Patronunun Ted'i "Seni daha iyi bi yere aldırıcam hafız." diyerek mutlu ettiği bir günün akşamında Ted'in karısı Joanna, ki o da Meryl Streep, ağlayıp zırlayıp evi terk edeceğini söylüyor, zavallı adamın da neşesine turp sıkıyor. Yok efendim "Ben iyi bir ana değilim.", yok efendim "Bıktım bütün gün temizlik yapmaktan, gebereyim de kurtulun." falan bir şeyler. Sonuç olarak vurup kapıyı çıkıyor, bizim Ted'i de 8 yaşındaki oğlancağızıyla -çok affedersiniz- s.k gibi ortada bırakıyor şirret karı.

Ted de lavuğun teki maalesef. İki yumurtayı kırıp da çocuğunun karnını doyuramayan bir denyo. Filmin 12. dakikasında işemesinin akabinde ellerini yıkamadan yumurtayı parmağıyla çırpması nasıl bir sığır olduğunu gözler önüne seriyor zaten. Her ne kadar başlarda "Ulan kendime bakamıyorum daha bu kızancığa nasıl bakıcam." diye tribe girse de Ted, aylar sonunda biraz alışmaya başlıyor babalığa. Acıkınca veriyor ton balığını, veriyor yarım ekmek kaşarı susturuyor çocuğu. Zavallı bebe daha o yaşta bekar evinde yaşamaya alışıyor.

Meryl Streep de bu zaman zarfında kendine iş bulmuş, hayatını yaşıyor. Terapiler merapiler bir şeyler. Gel zaman git zaman o da "Ulan ne biçim anayım lan ben, daha sütüm kesilmeden mal gibi bıraktık çocuğu ortada." diye düşüncelere dalıyor, ve çocuğunun velayetini almak için Ted'in kapısına dayanıyor. Sonra da olaylar gelişiyor falan filan.

İşedikten sonra ellerini yıkamaya tenezzül etmeyen bir lavuk... Çocuğunu ortada bırakıp gidiveren sorunlu bir ana... İşte bu ikisi de Oscar heykelciğini kucaklayıverdi ya, helal olsun. 8 yaşındaki bebenin de Oscar'a aday olarak bir ilki gerçekleştirdiğini belirtelim. Kramer vs. Kramer güzel bir aile draması efendim, sıkılmadan seyredilesi. Haydi hoşçakalın.

Puan: 7.5

Léon (1994)

Efendim herkeslerin izleyip de benim bir türlü izleyemediğim filmlerden biri de, Léon idi. (Ulan nasıl yapılıyor şu üstü çizgili "e" harfi, ikidir kopyalıyorum?) Geçenlerde bir hevesle oturdum, ayıptır söylemesi 4 küsür gb'lık çılgın görüntü kalitesindeki filmimi izlemeye başladım. Sevdim de filmi. Lâkin filmin bitimine 9 dakika kala, görüntü karardı. Ses gitti. Film en heyecanlı yerinde kesiliverdi. Nazar değmiş olacak. Geri kalanını da türlü çilelerle Youtube vasıtasıyla izledim filmin neyse ki.

Léon adlı bu şahıs, ekmek parasını adam öldürerek kazanan son derece profesyonel bir seri katil. 15 tane adamı birden türlü maymunluklarla öldürecek kadar yetenekli biri gerçekten de. Cüneyt Arkın gibi bir şey. Ancak ne yazık ki Léon'un şu fani dünyada başka bir olayı yok. Okuma yazma bile bilmeyen, bütün gün kör gözlüğüyle hacı takkesiyle gezen denyonun teki. Boş vakitlerinde evde süt içen, hayvanlar gibi "Hmpf. Hmpf. Hmpf." diye mekik çeken bir lavuk. 

Bu Léon'un karşı dairede de üç çocuklu bir aile var. Ailenin babası ne yazık ki biraz sahtekâr. Torbacıdan mal alıp evinde saklıyor, lâkin kendisine de üç beş gram zulalıyor çaktırmadan. Puştluk diz boyu anlayacağınız. Bu torbacı dediğimiz adam da boru değil, Gary Oldman. Gary gidiyor babaya, "Ben anlamam aga, o mallar verilecek, sana yarına kadar mühlet, yılların kötü adamı Gary Oldman'ın ben skerim bi tarafını." diye tehditleri savuruyor. 

Ertesi gün oluyor, mühlet doluyor. Gary baba, filmdeki adı da Norman bu arada, dediğini yapıyor ve gidip ortamı skertiyor. Bütün aileyi bir güzel kâtlettiğini düşünse de, Mathilda adında 13 yaşındaki sübyanı kaçırıyor elinden. Bizim Mathilda da ne yapsın; ana yok, baba yok, gidiyor karşı daireye sığınıyor Léon'a. "Abi nolur yanına al beni abi ne iş olsa yaparım ben de adam öldürürüm." diye zırlayan Mathilda'ya Léon'un ilk tepkisi "Lan de get, tamam biraz andaval olabilirim ama sübyancı da değilim." olsa da; ısrarlara dayanamayan Léon, alıyor kızancığı evine. Sonuçta o da geleceğin Natalie Portman'ı yani, ne yapsın.

Hani en azından Gary Oldman için izleseniz filmi, sırf ona baksanız, yine şahane. Benim gibi hâlâ izlemeyenler varsa, kaçırmasın efendim. Filmin bir diğer adının "The Professional" olduğunu, ülkemizde ise lavuk bir şekilde "Sevginin Gücü" olarak oynadığını da belirtmek gerekir. Haydi güle güle.

Puan: 8